ในยุคปัจจุบันที่เทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจ การทำธุรกรรมทางการเงินออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นการโอนเงินผ่านแอปพลิเคชันธนาคาร การซื้อสินค้าออนไลน์ หรือการลงทุนในสินทรัพย์ดิจิทัล ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน ความสะดวกสบายเหล่านี้ปฏิเสธไม่ได้ว่ามาพร้อมกับความเสี่ยงจากภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่ทวีความรุนแรงและซับซ้อนมากขึ้นเรื่อยๆ กลุ่มมิจฉาชีพมักพัฒนารูปแบบการหลอกลวงอยู่ตลอดเวลาเพื่อเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลและระบบบัญชีธนาคารของผู้เสียหาย การสร้างความตระหนักรู้และความเข้าใจในแนวทางการรักษาความปลอดภัยทางการเงินออนไลน์จึงเป็นเกราะป้องกันที่สำคัญที่สุดในการรักษาทรัพย์สินของคุณให้ปลอดภัย
การเสริมสร้างความปลอดภัยให้กับบัญชีและอุปกรณ์ใช้งาน
รากฐานที่สำคัญที่สุดของการรักษาความปลอดภัยทางการเงินออนไลน์เริ่มต้นที่ตัวผู้ใช้งานและอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำธุรกรรม การปิดช่องโหว่ตั้งแต่ต้นทางจะช่วยลดโอกาสที่มิจฉาชีพจะเข้าถึงข้อมูลบัญชีได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การตั้งรหัสผ่านและการตรวจสอบสิทธิ์แบบหลายปัจจัย
การตั้งรหัสผ่านที่คาดเดาได้ยากเป็นปราการด่านแรกที่ทุกคนต้องใส่ใจ หลีกเลี่ยงการใช้ข้อมูลส่วนตัวที่สามารถค้นหาได้ง่าย เช่น วันเดือนปีเกิด หมายเลขโทรศัพท์ หรือชื่อสัตว์เลี้ยง ในการตั้งรหัสผ่าน ควรผสมผสานระหว่างตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ พิมพ์เล็ก ตัวเลข และอักขระพิเศษเข้าด้วยกัน ที่สำคัญที่สุดคือห้ามใช้รหัสผ่านเดียวกันในทุกบัญชีธนาคารหรือบัญชีอีเมล
นอกจากนี้ การเปิดใช้งานระบบการตรวจสอบสิทธิ์แบบหลายปัจจัย หรือการยืนยันตัวตนสองชั้น เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งในปัจจุบัน ระบบนี้จะกำหนดให้ผู้ใช้งานต้องยืนยันตัวตนผ่านรหัสผ่านครั้งเดียวที่ส่งไปยังหมายเลขโทรศัพท์ หรือการสแกนลายนิ้วมือ ใบหน้า ควบคู่ไปกับการใส่รหัสผ่านปกติ ซึ่งหมายความว่าต่อให้มิจฉาชีพจะรู้รหัสผ่านของคุณ แต่ก็ยังไม่สามารถเข้าสู่ระบบบัญชีได้หากไม่มีการยืนยันตัวตนในขั้นที่สองนี้
การรักษาความปลอดภัยของอุปกรณ์และระบบเครือข่าย
อุปกรณ์ที่ใช้ทำธุรกรรมทางการเงิน เช่น สมาร์ทโฟน คอมพิวเตอร์ หรือแท็บเล็ต ควรได้รับการอัปเดตระบบปฏิบัติการและแอปพลิเคชันธนาคารให้เป็นเวอร์ชันล่าสุดอยู่เสมอ เนื่องจากผู้พัฒนาจะคอยอุดช่องโหว่ทางความปลอดภัยในเวอร์ชันใหม่ๆ นอกจากนี้ ควรติดตั้งโปรแกรมป้องกันไวรัสและมัลแวร์ที่น่าเชื่อถือบนอุปกรณ์
ในส่วนของระบบเครือข่าย หลีกเลี่ยงการทำธุรกรรมทางการเงินหรือการเข้าสู่ระบบบัญชีธนาคารผ่านสัญญาณเครือข่ายไร้สายสาธารณะที่ไม่มีการเข้ารหัสลับความปลอดภัย มิจฉาชีพสามารถดักจับข้อมูลการพิมพ์รหัสผ่านและข้อมูลบัตรเครดิตของคุณผ่านเครือข่ายเหล่านี้ได้อย่างง่ายดาย หากมีความจำเป็นต้องใช้งานในที่สาธารณะ ควรใช้สัญญาณอินเทอร์เน็ตเคลื่อนที่จากเครือข่ายมือถือของตนเอง หรือใช้งานผ่านระบบเครือข่ายเสมือนจริงส่วนบุคคลที่มีความปลอดภัยสูง
รู้เท่าทันภัยคุกคามและการหลอกลวงในรูปแบบดิจิทัล
มิจฉาชีพมักใช้จิตวิทยาและความกลัวหรือความโลภของมนุษย์เป็นเครื่องมือในการหลอกลวง การมีความรู้เท่าทันรูปแบบการโจมตีจะช่วยให้คุณไม่ตกเป็นเหยื่อ
ภัยจากการ phishing หรือการตกเบ็ดทางข้อมูล
การทำฟิชชิงคือการที่มิจฉาชีพส่งข้อความสั้น อีเมล หรือสร้างหน้าเว็บไซต์ปลอมที่เลียนแบบธนาคารหรือหน่วยงานรัฐบาลอย่างแนบเนียน เพื่อหลอกให้ผู้เสียหายกรอกข้อมูลส่วนตัว รหัสผ่าน หรือหมายเลขบัตรเครดิต ข้อสังเกตสำคัญคือ หน่วยงานทางการเงินและธนาคารพาณิชย์ส่วนใหญ่ไม่มีนโยบายการส่งลิงก์ผ่านข้อความสั้นหรืออีเมลเพื่อขอให้ผู้ใช้งานตรวจสอบข้อมูลบัญชีหรือเปลี่ยนรหัสผ่าน หากได้รับข้อความในลักษณะดังกล่าว ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นมิจฉาชีพ และห้ามคลิกลิงก์เด็ดขาด ให้ใช้วิธีติดต่อผ่านช่องทางที่เป็นทางการของธนาคารโดยตรง
การหลอกลวงให้ติดตั้งแอปพลิเคชันควบคุมระยะไกล
รูปแบบการโจมตีที่พบได้บ่อยในปัจจุบันคือการหลอกลวงให้ผู้เสียหายดาวน์โหลดและติดตั้งแอปพลิเคชันแปลกปลอม ซึ่งมักอ้างว่าเป็นแอปพลิเคชันตรวจสอบภาษี แอปพลิเคชันช่วยเหลือจากหน่วยงานรัฐ หรือแอปพลิเคชันรับสิทธิประโยชน์พิเศษ เมื่อติดตั้งแล้ว แอปพลิเคชันเหล่านี้จะเปิดโอกาสให้มิจฉาชีพสามารถควบคุมหน้าจอสมาร์ทโฟนของคุณระยะไกล มองเห็นรหัสผ่านที่คุณพิมพ์ และทำธุรกรรมโอนเงินออกจากบัญชีจนหมด แนวทางป้องกันคือ ห้ามดาวน์โหลดแอปพลิเคชันใดๆ จากลิงก์ภายนอก หรือจากแหล่งดาวน์โหลดที่ไม่เป็นทางการ ควรดาวน์โหลดผ่านร้านค้าแอปพลิเคชันที่เป็นมาตรฐานของระบบปฏิบัติการนั้นๆ เท่านั้น และคอยสังเกตสิทธิ์การเข้าถึงของแอปพลิเคชันอย่างสม่ำเสมอ
กลยุทธ์การบริหารจัดการเงินและการใช้บัตรอย่างปลอดภัย
การปรับพฤติกรรมการใช้งานเครื่องมือทางการเงินสามารถช่วยจำกัดวงเงินความเสียหายได้หากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝัน
การแยกบัญชีเพื่อความปลอดภัยและการตั้งวงเงิน
แนวทางปฏิบัติที่ดีคือการแยกบัญชีธนาคารออกตามวัตถุประสงค์การใช้งาน บัญชีที่มีเงินเก็บก้อนใหญ่ไม่ควรผูกเข้ากับบริการโมบายแบงก์กิ้งบนสมาร์ทโฟนที่พกพาติดตัว หรือหากจำเป็นต้องผูกบัญชี ควรจำกัดวงเงินการโอนต่อวันให้อยู่ในระดับต่ำ ส่วนบัญชีที่ใช้สำหรับการซื้อสินค้าออนไลน์หรือการใช้จ่ายประจำวัน ควรโอนเงินเข้าไปเฉพาะจำนวนที่ต้องการใช้งานจริงเท่านั้น วิธีนี้จะช่วยรับประกันว่าหากอุปกรณ์สูญหายหรือถูกแฮก เงินเก็บก้อนหลักของคุณจะยังคงปลอดภัย
การใช้งานบัตรเครดิตและบัตรเดบิตออนไลน์
เมื่อต้องกรอกข้อมูลบัตรเครดิตหรือบัตรเดบิตในการซื้อสินค้าออนไลน์ ควรเลือกใช้บริการจากเว็บไซต์ที่มีระบบรักษาความปลอดภัยที่ได้มาตรฐาน สังเกตสัญลักษณ์รูปกุญแจที่แถบที่อยู่เว็บ ปัจจุบันธนาคารหลายแห่งมีบริการบัตรเครดิตเสมือนจริง ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้ใช้งานสามารถสร้างหมายเลขบัตรชั่วคราวสำหรับช้อปปิ้งออนไลน์ และสามารถเปิดหรือปิดการใช้งานรวมถึงจำกัดวงเงินได้ตลอดเวลาผ่านแอปพลิเคชัน ช่วยลดความเสี่ยงจากการถูกนำข้อมูลบัตรไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตได้อย่างดีเยี่ยม
คำถามที่พบบ่อย
หากพบว่ามีรายการธุรกรรมลึกลับที่ไม่ได้เป็นผู้ทำเองเกิดขึ้นในบัญชี สิ่งแรกที่ต้องทำทันทีคืออะไร
สิ่งที่ต้องทำเป็นอันดับแรกคือการติดต่อศูนย์บริการลูกค้าของธนาคารเจ้าของบัญชีทันทีเพื่อทำการอายัดบัญชีหรือระงับการใช้งานบัตรชั่วคราว โดยแจ้งรายละเอียด วัน เวลา และจำนวนเงินของรายการที่ผิดปกติ หลังจากนั้นให้รวบรวมหลักฐานหน้าจอประวัติธุรกรรมแล้วเดินทางไปแจ้งความดำเนินคดีกับเจ้าหน้าที่ตำรวจเพื่อนำเอกสารมาประกอบการขอคืนเงินหรือตรวจสอบเชิงลึกกับทางธนาคารต่อไป
การผูกบัญชีธนาคารหรือบัตรเครดิตไว้กับแอปพลิเคชันซื้อสินค้าออนไลน์เพื่อความสะดวก มีความปลอดภัยมากน้อยเพียงใด
การผูกบัญชีถาวรช่วยเพิ่มความสะดวกสบายแต่ก็เพิ่มความเสี่ยงเช่นกัน หากระบบของแอปพลิเคชันดังกล่าวถูกเจาะข้อมูลหรือมีผู้อื่นเข้าถึงบัญชีผู้ใช้งานของคุณได้ มิจฉาชีพจะสามารถสั่งซื้อสินค้าได้ทันที แนวทางที่ปลอดภัยกว่าคือการไม่บันทึกข้อมูลบัตรไว้ในระบบ หรือเลือกชำระเงินผ่านระบบกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่มีขั้นตอนการสแกนใบหน้าก่อนจ่ายเงินทุกครั้ง
เราสามารถตรวจสอบได้อย่างไรว่าเว็บไซต์ธนาคารออนไลน์ที่เรากำลังใช้งานอยู่เป็นเว็บไซต์จริงไม่ใช่หน้าเว็บปลอม
ตรวจสอบที่แถบที่อยู่ของเว็บอย่างละเอียด มิจฉาขื้อมักตั้งชื่อโดเมนให้ใกล้เคียงกับของจริง เช่น การสลับตัวอักษรหรือเพิ่มจุด สังเกตว่าโปรโตคอลขึ้นต้นด้วยตัวอักษรที่แสดงถึงการเข้ารหัสความปลอดภัย นอกจากนี้ เว็บไซต์ธนาคารที่แท้จริงจะไม่มีการแสดงป๊อปอัปโฆษณาที่ดูไม่น่าเชื่อถือ หรือไม่มีการขอให้กรอกข้อมูลส่วนตัวทั้งหมด เช่น เลขบัตรประชาชน รหัสผ่าน และรหัสผ่านครั้งเดียวพร้อมกันในหน้าเดียว
การเปิดสัญญาณบลูทูธทิ้งไว้ในที่สาธารณะส่งผลต่อความปลอดภัยของแอปพลิเคชันทางการเงินบนมือถือหรือไม่
การเปิดบลูทูธทิ้งไว้ส่งผลต่อความปลอดภัย เนื่องจากมิจฉาชีพสามารถใช้ช่องโหว่ทางเทคโนโลยีในการส่งสัญญาณรบกวนหรือเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ของคุณเพื่อดักจับข้อมูล หรือส่งไฟล์อันตรายเข้ามาในเครื่องได้โดยที่คุณไม่รู้ตัว ดังนั้น ควรปิดสัญญาณบลูทูธและสัญญาณค้นหาเครือข่ายไร้สายเมื่อไม่ได้ใช้งาน และตั้งค่าอุปกรณ์ไม่ให้รับการเชื่อมต่อจากอุปกรณ์ที่ไม่รู้จักอัตโนมัติ
มีวิธีจัดการอย่างไรกับข้อมูลเอกสารทางการเงินเก่าๆ เช่น สเตทเมนต์หรือใบแจ้งหนี้ที่เป็นกระดาษเพื่อไม่ให้ข้อมูลรั่วไหล
เอกสารกระดาษที่มีข้อมูลชื่อ นามสกุล เลขที่บัญชี หรือยอดเงิน ไม่ควรทิ้งลงถังขยะโดยตรง ควรทำลายข้อมูลเหล่านั้นด้วยเครื่องทำลายเอกสารหรือใช้กรรไกรตัดย่อยในส่วนของข้อมูลสำคัญให้ไม่สามารถอ่านได้ หรือเปลี่ยนมาใช้บริการรับใบแจ้งหนี้และสเตทเมนต์ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ผ่านอีเมล ซึ่งนอกจากจะช่วยลดขยะกระดาษแล้ว ยังมีความปลอดภัยสูงกว่าเนื่องจากต้องใช้รหัสผ่านในการเปิดอ่านไฟล์
การเปลี่ยนรหัสผ่านโมบายแบงก์กิ้งเป็นประจำทุกเดือนตามคำแนะนำในอดีต ยังจำเป็นอยู่ไหมในปัจจุบัน
ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยในปัจจุบันมองว่าการบังคับเปลี่ยนรหัสผ่านทุกเดือนอาจส่งผลเสีย เนื่องจากผู้ใช้งานมักจะตั้งรหัสผ่านใหม่ที่คล้ายเดิมหรือจดบันทึกไว้เพราะกลัวลืม สิ่งที่สำคัญกว่าคือการตั้งรหัสผ่านที่ยาวและยากต่อการเดาสุ่มตั้งแต่แรก เปิดใช้งานการยืนยันตัวตนสองชั้น และเปลี่ยนรหัสผ่านทันทีเมื่อมีสัญญาณเตือนว่าระบบของบริการที่คุณใช้งานอยู่เกิดการรั่วไหลของข้อมูล หรือเมื่อรู้สึกว่าอุปกรณ์มีความเสี่ยง
การทำธุรกรรมทางการเงินผ่านแท็บเล็ตที่เด็กในบ้านใช้เล่นเกมด้วย มีความเสี่ยงต่อการถูกขโมยเงินอย่างไร
มีความเสี่ยงสูงมากเนื่องจากเด็กอาจกดดาวน์โหลดเกมหรือแอปพลิเคชันเสริมที่มีมัลแวร์แฝงอยู่โดยไม่รู้ตัว ซึ่งมัลแวร์เหล่านั้นสามารถดักจับข้อมูลการพิมพ์รหัสผ่านในเครื่องได้ นอกจากนี้ เด็กอาจเผลอกดซื้อไอเทมในเกมหากมีการผูกบัญชีหรือบัตรเครดิตไว้ในระบบจัดการของเครื่อง ทางออกที่ดีคือแยกอุปกรณ์ที่ใช้ทำธุรกรรมการเงินออกจากเครื่องที่ให้เด็กใช้งาน หรือตั้งค่าเปิดระบบถามรหัสผ่านทุกครั้งก่อนจะมีการจ่ายเงินในคลังแอปพลิเคชัน

